Voorlichting Beeldschermwerk Algemene voorlichting over beeldschermwerk en gezondheid Eerst een beschrijving van de gezondheidsklachten die bij het werken met beeldschermen kunnen optreden: Oogklachten, klachten van spieren, pezen en gewrichten (nek, schouders, rug, armen, handen), hoofdpijn, vermoeidheid en nerveuze klachten. Oogklachten en oogonderzoeken. Het gezichtsvermogen gaat niet achteruit door beeldschermwerk, er kunnen wel klachten van vermoeide, tranende ogen voorkomen en/of dubbelzien als gevolg van: kwalitatief slecht beeldscherm of slecht leesbare teksten spiegeling of licht weerkaatsing van lampen of vensters op het scherm extra inspanning van de ogen doordat men te dichtbij zit of het scherm slecht staat opgesteld langdurig doorwerken, zonder pauze geen goede bril/contactlenzen. Iemand die begint met beeldscherm werk of klachten heeft mogelijk samenhangend met beeldschermwerk kan zijn/haar ogen periodiek laten onderzoeken bij de Arbo-dienst Een doorverwijzing naar een oogarts i.v.m. een beeldschermbril is mogelijk. Klachten van spieren en gewrichten. Vele beeldschermwerkers hebben klachten van spieren en gewrichten, deze hangen mogelijk samen met de volgende werkfactoren: lange werktijd (>5 uur/ dag beeldschermwerk) hoge werkdruk slechte inrichting van de werkplek zoals gedraaid voor het scherm zitten, onjuist ingestelde stoel, onvoldoende steun ellebogen/ pols langdurig met muis werken. RSI (repetitive strain injury) zijn de aspecifieke klachten van spieren en gewrichten die kunnen ontstaan tijdens werken met een beeldscherm, het betreft overbelasting van pezen, spieren en zenuwen als gevolg van druk/ rek/ temperatuur en celwandschade. Zie voor meer informatie onze RSI-pagina's Hoofdpijn, vermoeidheid en nerveuze klachten Klachten van vermoeidheid, hoofdpijn, gespannenheid en prikkelbaarheid kunnen voorkomen bij beeldschermwerkers, deze blijken vaak voort te komen uit hoge werkdruk, hoog werktempo, tegenstrijdige taakeisen, maar ook factoren zoals te weinig frisse lucht, teveel mensen in een kleine ruimte storende geluiden spelen mee. Werkdruk en stress Stress is op zich niet slecht, het is zelfs nodig om afwisselend stressvolle en rustige perioden op het werk te hebben om de geest scherp te houden. Te weinig stress, maar vooral teveel stress kunnen leiden tot lichamelijke en geestelijke verschijnselen. Zie ook onze pagina over werkstress Stressoorzaken kunnen zijn: nemen van moeilijke beslissingen zeer geconcentreerd werken eentonig werk werken onder grote tijdsdruk onvoldoende regelmogelijkheden (delegeren, pauzes nemen,etc) slechte leiding slechte sfeer op het werk lawaai overlast, onprettig binnenklimaat Secundaire preventie: mogelijkheden om de klachten niet erger te laten worden zijn: neem na elk uur beeldschermwerk 10 minuten pauze of doe 10 minuten ander werk bespreken van het probleem met leiding/collega's, ook de werkdruk afwisseling in taken herkennen van stress-signalen geen genoegen nemen met uitstel van oplossingen op tijd de bedrijfsarts inschakelen goede lifestyle buiten het werk (sport, voeding, ontspanning) Ontspanningsoefeningen Zie ook oefeningen om RSI te voorkomen Langdurig en ingespannen doorwerken kunnen toe geestelijke en lichamelijke klachten leiden.De volgende adviezen kunnen preventief werken: blijf nooit langer dan een half uur in dezelfde werkhouding zitten ontspan een keer per half uur de nek door het hoofd naar voren en naar achteren te bewegen ontspan een keer per half uur de schouderspieren door de schouders naar voren en naar achteren te draaien. ontspan de rug door rechtop te zitten en met de handen in uw nek drukt u de ellebogen naar achteren. ontspan de benen door ze te strekken en rondjes in de lucht te draaien. ontspan de vingers door de handpalmen te strekken en te ontspannen sta op en loop een stukje Ook het gebruik van trap in plaats van de lift is belangrijk. Wees alert op kramp /pijn /tintelingen in schouders/ armen/ handen en zorg voor een goede opstelling van de werkplek. Opstelling beeldschermapparatuur Zie ook Normen en richtlijnen voor beeldschermwerkplek Verlichting is belangrijk bij beeldschermwerk, teveel licht verminderd het contrast op het scherm. Ook spiegeling van lampen en ramen in het beeldscherm kan het beeld onduidelijk maken. Een opstelling van het beeldscherm met de neus naar het raam kan ertoe leiden dat bij veel zonlicht de werknemer verblind wordt; Als men met de rug naar het raam zit ontstaat er spiegeling in het scherm. Het scherm kan men het beste dwars ten opzichte van het raam zetten waardoor de kijkrichting evenwijdig aan het raam is en dient bij voorkeur horizontaal en verticaal instelbaar te zijn (zwenkarm). De afstand oog tot beeldscherm dient tussen de 50 en 70 centimeter te zijn en het dient recht voor de gebruiker te staan zodat het hoofd niet gedraaid hoeft te worden. De bovenzijde van het scherm moet op ooghoogte te staan, bij veelvuldig kijken naar een document moet een documenthouder gebruikt worden. De achtergrond op het beeldscherm moet licht zijn (wit) en de tekens zwart om maximaal contrast te behalen. Instellen van de tafel en kantoorstoel Zie ook Normen en richtlijnen voor beeldschermwerkplek Het is verstandig een instelbare tafel aan te schaffen, als dit echter niet mogelijk is moet men een voetenbankje gebruiken bij een te grote beenruimte en tafelpootverlengers bij een te kleine beenruimte. De hoogte van het werkblad moet enkele centimeters boven de hoogte van de ellebogen ingesteld worden. Zorg voor voldoende steun voor de polsen. Een stoel moet aan de volgende mogelijkheden voldoen: instellen zithoogte zitting: de boven en onderbenen maken een hoek van 90 graden met elkaar, zitting ter hoogte van de knieschijf, voeten plat op de vloer, zonodig gebruik van voetenbank. instellen zitdiepte: een handdiepte tussen de voorkant van de zitting en de knieholte. instelling hoogte stoelleuning: de maximale bolling van de leuning moet passen in de maximale holling van de rug. instelling armleuningen: als de onderarmen steunen, moeten de schouders ontspannen zijn (afhangen). de stoel moet verrijdbaar zijn om bewegen te stimuleren Tien beste adviezen om gezondheidsklachten bij beeldschermwerkers te voorkomen Voorkom hinderlijke spiegeling of lichtinval op het beeldscherm Let op de minimale 50 centimeter afstand tussen ogen en beeldscherm Bij twijfel over uw gezichtsvermogen en/of sterkte van uw bril een oogonderzoek bij de Arbo-dienst aanvragen. Zorg voor een rechte houding op de stoel en voor het beeldscherm. Laat de onderarmen ontspannen op de armleuningen rusten. Werk niet te lang en te gespannen achter elkaar door, ontspan geestelijk (pauzes en afwisseling) en lichamelijk ( oefeningen en sta op). Herken signalen van overbelasting (tintelingen, doof gevoel, irritatie, etc). Bezoek bij gezondheidsklachten de bedrijfsarts en/of vraag een werkplek onderzoek aan. Zorg voor een gezonde levensstijl: voldoende lichaamsbeweging, eet gezond Met dank aan Victor de Lint Bedrijfsarts